Çocuklarımızı Cezasız Disipline Etmenin 3 Püf Noktası


10352948_829136187122198_3886435047063042910_n

Çocuklarımızın yanlışlarından öğrenmelerini, bunlardan ders almalarını ve buna bağlı aynı hareketi tekrarlamamalarını hepimiz istiyoruz. Bunun için de hatalı davrandıklarında onları kimilerimiz odalarına cezaya yolluyor, kimilerimiz sevdiği oyuncağı veya izin verilen TV, sosyal medya gibi kavramları belli bir süreliğine yasaklıyor ve onların alıştığı sevdiği bir şeyden mahrum bırakarak deyim yerindeyse akıllanmalarını istiyoruz. İstenilen şey esasen küçük çocuğun bu süre içinde yaptığı ile cezayı ilişkilendirip bu hareketi ceza görmemek için yinelememesidir. Maalesef bu ceza sisteminin özellikle küçük çocuklarda hiçbir şekilde istenen hedefe yönelik çalışmadığı ve çocuğun aldığı cezaya rağmen aynı hareketi zaman zaman yinelediğini ortaya koymuştur.

Disiplin sözcüğü algımızda çoğu kez ceza kavramını da çağrıştırır, oysa disiplin sözcüğün latince kaynağı ‘disciplina’nın kelime anlamı öğretmek–öğrenmek’tir.

Aslında bu kelimenin kaynak anlamı bizi doğru bakış açısına götürecek sözcüklerdir. Küçük çocuklarımıza nasıl davranmalıyız ki onlara doğru davranışları sosyal anlamda uyumluluğu öğretebilelim?

Yaptıkları hatalara ceza verdiğimizde bu hataların bedelini bir nevi onlara ödettiğimiz için öğrenme işlemi ne yazık ki gerçekleşmemektedir. Açıkçası çocuklar çoğu kez de yaparım, bedelini de öderim gibi bir algı da geliştirebiliyorlar. Hatta çoğu küçük çocuk cezanın veya bağırmaların negatif de olsa ebeveyn ilgisini kendisine yönelteceğini bildiğinden hatalı davranışı yapmayı tercih edebilmektedirler. Örneklersek canı sıkılan bir ufaklık ütü yapan annesinin sırf ilgisini çekebilmek uğruna masadaki örtüyü çekiştirip masa üstündeki su dolu bardağı yere düşürebilir. Bunun sonucunda yiyeceği azar ise onun için gelip geçici çabuk ödenen bir bedel olmaktan öte olmayacaktır. Ceza çoğunlukla güç tartışmalarına yol açan ve küçük çocuklara negatif de olsa ilgi çekmenin yolunu açan bir yöntem olmaktan öteye geçmemektedir.

Dayak ise bizlerin günümüzde pedagojide hiç bir şart altında kabul etmediğimiz bir cezadır. Bu nedenle de dayak veya ceza niyetli şiddet uygulamak hakkında hiç konuşmamayı yeğliyoruz.

Peki, yukarıda bahsettiğimiz ceza verme metodu çalışmıyorsa küçük çocuklarımızı nasıl disipline etmeliyiz veya edebiliriz?

Küçük çocuklarınızı nasıl disipline edebileceğimiz konusuna baktığımızda 3 kilit alan karşımıza çıkmaktadır.

  1. Onlara yeterince olumlu ilgi göstermek
  2. Onları eğitmek için zaman ayırmak
  3. Sınırlar ve kurallar koyup onlara sadık kalmak

1. Küçük çocuklara ilgi hava su kadar gereklidir.

Küçük çocuklar ilgi ister; bu son derece yalın ve basit bir gerçektir. Eğer biz onlara her ne nedenden olursa olsun yeterince ilgi göstermiyor veya gösteremiyorsak küçük çocuklar bu ilgiyi çekmenin olumlu ya da olumsuz her türlü yolunu denemeye yönelirler, çünkü onlar için ilgisizlik kaldıramayacakları kadar önemli bir psikolojik yüktür. Yeterince ilgi görmeyen çocuk kendini asla güvende, seviliyor ve değer veriliyor göremez. Bunu hissettiğinde ise bu ilgiyi olumsuz da olsa kendine yöneltmek için etrafındakilerin dikkatini çekmek uğruna her tür istenmeyen davranışı da gerçekleştirmeye yönelir, çünkü onun algısında negatif de olsa ilgi ilgisizlikten her zaman daha iyidir.

Bu denli ilgi gösterin konusuna vurgu yaptığımız için asla 7 gün 24 saat ilgi göstermeniz gerekiyor çıkarımını da yapmamanız da yarar var. Kastedilen ilgi her gün düzenli olarak 10-15 dakikalık gerçek anlamda çocuğa odaklanarak çocuğu mutlu eden keyif veren bir etkinliği veya paylaşımı muhakkak sağlıyor olmanızdır. Burada dikkat edilecek nokta çocuğa ilgi gösterme biçiminiz olmalıdır. Örneğin sen boyama kitabını boya ben de yemeğimi yapayım biçimli bir olgu bir paylaşım veya ilgi göstermiş olmak değildir. Doğru ilgi çocukla bire bir etkileşim içinde geçirilecek zamandır.

Çocuğunuzla gün içinde 10-15 dakikalık bu paylaşım süreçleri, çalan cep telefonu, gelen mesaj ve benzeri ile sıkça bölünebiliyorsa bilin ki çocuğunuz bu süreçlerden yeterince tatmin olamayacak ve bunları içinde olumsuz bir duygu olarak biriktirebilecektir. Günümüzde hepimizin zamana karşı yarıştığı bir gerçek ama unutmamalıyız ki bu önerilen günde bir iki kezlik ilgi paylaşım süreleri diyebileceğimiz zaman aralıkları geleceğe yönelik en büyük yatırımlarınızda biri olacaktır, çünkü küçüklüğünde yeterince değerli olduğu hissettirilen, kendini güvende ve sevilen hisseden çocukların gelecekte daha olumlu bir kişiliğe sahip olacaklarıdır.

2. Öğretmeye yönelik örneklemeler yapmak

Çocuğunuzu disipline etmek için disiplin sözcüğünün latince kelime anlamının öğretmek-öğrenmek aklınızda olduğunu tutmanız gerekiyor. Çocuğunuzu disipline etmenin en doğal yolu ona nasıl ve ne şekilde doğru davranışlarda bulunabileceğiniz göstermenizle olabilir. Örneğin siz örnekleme yolu ile ona rol modeli olabilirsiniz. Çocuğunuza oyuncak sepetini oynadıktan sonra toparlamasını öğretmek için siz de kullandığınız özel eşyalarınızı toparlarken “İşim bittiği için ben de özel eşyalarımı toparlıyorum. Sen de tıpkı benim gibi oyuncaklarınla oynadıktan sonra onları toparlarsın değil mi canım?” diyebilirsiniz. Ya da tam tersi siz bebek olup ona anne veya baba rolünü vererek onun yaptığı davranışları ona yansıtarak doğru yapmasına yöneltebilirsiniz. Basit anlatımla küçük çocuklar hayatı yaşayarak deneyimleyerek öğrenirler ve bu konularda sizin doğru rol modeli olmanız çok önemli bir unsur olmaktadır.

3. Kurallar koyup kurallarınıza sadık kalın

Küçük çocuklar sınırlarını çizebildikleri ve günlük hayatlarında belli bir yapı ve sınırları olduğunu bildikleri düzen içinde çok daha rahat serpilip büyürler. Bu onların yaşantılarında güven anlamını taşır. Kurallar deyince günlük hayatınızı zorlaştıran ve daraltan anlamda günlük onlarca kuralın içinde boğulmanızı kastetmiyoruz. Aileniz için önemli olan temel kuralları saptamanızı ve bu kurallara aile fertlerinin tümünün uymasını sağlamanızdan söz ediyoruz. Aynı şekilde kurala uymayan bir aile ferdinin o kuralın sonuçlarına katlanacağını da bilmesi gerekiyor. Örneklersek sofrada yenmeyen bir yemeğin ardından bir saat sonra acıktım diyerek gelen babaya veya çocuğa farklı davrandığınızda, bu kural bir aile kuralı olmaktan çıkmakta ve küçük çocuğunuz için bu kendisine yönelik bir zorlama olarak algılanmaktadır.

Asla unutmayın küçük çocuklarınızı disipline etmek onlara doğru davranmayı nasıl öğreteceğinizle ilgilidir, nasıl ceza vereceğinizle değil.

Kaynak: https://sevgilibebek.com/makaleler/ebeveyn-aile/cocuklarimizi-cezasiz-disipline-etmenin-3-puf-noktasi

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s