İktisat; cimrilik değildir, hesabını bilmektir


aile harcamalari

Esselamu aleykum dostlar!

Harcamanın olabildiğince albenili olduğu bir dönemde yaşıyoruz. Hatta bu konuda uzmanlaşan insanlar mevcut. Bizler için yeni yeni ihtiyaçlar üretiyorlar ve aldıklarımızın modasının sık sık değişmesi için gayretle çalışıyorlar. Mağazanın dizaynına varasıya kadar, herşey detaylı düşünülüyor. O kadar ki, alışveriş anında kendinizi ayrıcalıklı ve özel hissediyorsunuz. Mağazanın ışıklandırması, renkler, kokular, düzen, müzik ve orada bulunan herşey araştırmalarla hayata geçiriliyor.

Olup bitenleri bir sahneye benzetebiliriz ; senaryo yazılmış, bize kalan rolümüzün hakkını vermek, yani olabildiğince harcamak. Ve, tuhaf bir şekilde, kasada ödemeye geçmeden alışveriş tutarını hesaplamak zorlaşıyor ; herşey o kadar cazip ki !

Sorunlar tam da bu anda başlıyor ; ayağımızı yorganımıza göre uzatmadığımızda, bütjemizdeki açık bizleri ciddi maddi sıkıntılara itebiliyor. Bazen geçici bir çözüm olan kredi kartına başvuranlarımız olabiliyor. Hani şu bankanın olduğu halde, kendimizinmiş gibi kullandığımız para. Hani faiz ile katlanıp bizleri uzun vadede daha da zor durumda bırakan geçici kurtarıcı. Başta bir özgürlük gibi görünse de, kredi kartı ile alışveriş borç anlamına geliyor. Elinde olmayanı tüketmek ise bir nevî sorumsuzluktur.

Bu durumlara düşmemek adına, alışverişi kontrol altında tutmamız şart. Yani ihtiyaç dâhilinde mal edinmemiz ve bir dengeyi korumamız gerekiyor. Oysa günümüzde, canı sıkılanlar alışveriş merkezine gidip para harcayarak rahatlama yoluna başvurabiliyor.

Burada anahtar nokta, bu rahatlamanın geçici olduğudur. Eğer durumumuzu değirtirmek niyetindeysek, bu konuda bir farkındalık geliştirmemiz gerekiyor. Her canı sıkıldığında alışverişi bir kaçış olarak gören bir insan, sorunlarıyla yüzleşemiyor, kendi ile başbaşa kalamıyor ; bir nevî içindeki boşluğu eşya ile doldurmaya çalışıyor. Faydalı bir metot olmadığını ise, bunun sürekli tekrarlandığını gördüğümüzde anlayabiliriz ; öyle ki, her sorun yaşandığında, yine alışverişe gitme ihtiyacı hissediliyor. Oysa, bunun aksine, sorunu belirleyip çözüm yolları aramamız gerekir. Bunun için, alışveriş dürtülerinin ne zaman arttığını bulmamız şart ; hangi sorunla karşılaştığımızda alışverişe çıkmak istiyoruz? Sorunu farkettikten sonra ise, çözüm yolu aramak gerekir.

Mesela, « eşimle bir sorun yaşadığımda alışverişe giderek rahatlıyorum ve yaşadıklarımızı unutuyorum » diyen bir insan, öncelikle bunun o güne has bir çözüm olduğunu fark etmesi gerekir; aldığınız eşya size ancak geçici bir tatmin verecektir ve gerçeklerle yüzleştiğinizde sorunun hâlâ çözüm bulmadığını farkedeceksiniz.

Buradaki en sağlıklı yol, eşinizle yaşadığınız sorunu belirleyip onunla diyaloğa girmeniz ve gerekirse profesyonel yardım almanız. Eğer alıştığınız o alışveriş dürtüsünden vazgeçemiyorsanız, sizi rahatlatacak farklı yollar bulmanız gerekir çünkü tabiat boşluk kabul etmez. Bu, yürüyüş, kitap okumak, sevdiğiniz birini ziyaret etmek, uzanıp olumlu şeyler düşünmek, vs. olabilir. Yani alışveriş gibi dış etkenlerle ruhsal doyum yaşamak yerine, bizleri ruhen doyuran farklı kaynaklar bulmamız gerekir.

Farkettiğiniz üzere, bizleri alışverişe iten nedenler mevcut. Bazıları bizim dışımızda gelişirken, bazıları özel hayatımızdan kaynaklanan faktörler. Bunları pratik yollarla kontrol altına almamız ve yeni davranışlar kazanmamız elimizdeki bütjeyi idare etmemize yardımcı olacaktır. Bu aynı zamanda bizi bir stresten kurtarıp yaşam kalitemizi arttıracaktır.

Bilinçli tüketmek ancak ihtiyaçları belirleyerek ve bir bütjeyi idare ederek mümkün olur. Bunun için, ilk etapta, aile harcamalarını bir deftere not edip zamanla kat ettiğiniz gelişmelerin daha iyi farkında olabilirsiniz. Burada, eve giren paranın toplamını hesaplayıp nasıl değerlendirileceği planlanması gerekir. Tabi, bu prosedüre ailenin bütün fertleri dahil edilmeli. Birlikte hareket edilirse, hedefe daha kolay ulaşılır ve ailenin her bir ferdinin ihtiyaçları belirlenir.

Sonraki etap, alışveriş sırasında alacaklarımızı belirlemek.

1. Alışverişten Önce
İhtiyaçlarımızı belirlememiz, planlı bir alışveriş anlamına geliyor. Sadece alışverişe gidiyorum dediğinizde gerekli bütje tamamen belirsiz olur. Fakat alışveriş listesi yaptığınızda, domates, marul, limon, peynir, zeytin, un, salça gibi malzemelerden oluşan bir liste ile tutarını tahmin edebileceğiniz bir bütje sözkonusudur. Veya, kıyafet alma niyetindeyiz, ama ihtiyacımızı belirlemedik ; böyle bir durumda bir gömleğe ihtiyacımız varken çok beğendiğimiz bir hırka ve pantolon ile eve dönme ihtimalimiz yüksek. Unutmayın, herşey daha çok tüketmemiz için tasarlanıyor.

İhtiyaçları aylık planlamak ve bunun için bir bütje ayarlamakta fayda var. Dört kişilik bir ailenin erzak harcamaları için 200 euroluk bir bütçe yeterli olması gerekir. Eğer kıyafet ihtiyacımız varsa, bir gömlek için 30 euros yeterli olacaktır. O ay restoranda yemeyi planlıyor olabilirsiniz ; onun için dahi bir bütçe belirleyin : 4 kişi için en fazla 50 euros bütjeniz olabilir mesela. Bir bütje belirlemek, harcamalarımızı sınırlayıp kontrol mekanizmasını daha etkin hâle getirecektir. Aksi halde, erzaklar için 50 euros fazlalık, kıyafet için 15 euros fazlalık, restoranda 30 euros fazlalık, ayın sonunda 95 euros ekstra harcama anlamına geliyor. O anda fark edilmese dahi, bir seneye yayıldığında bu miktar 1140 euroya ulaşıyor.

Tasarruf yapmanızı sağlayacak bir diğer metot, alışveriş yaptığınız mağazayı seçmektir. Aldıklarınızın fiyatını muhakkak kıyaslayın. Bu konuda Internet sitelerini kullanmanız, alışverişinizi yapacağınız mağazayı bulmanıza yardımcı olacaktır.

2. Alışveriş Esnasında
« İndirim » yazılarına sakin aldanmayın. Bunlar sizin daha fazla tüketmenize ve aslında ihtiyacınız olmayan birşeyleri almanıza yönelik geliştirilen stratejilerdir. Eğer alışveriş listenizde olan bir malzemede indirim varsa, kendinizi kaptırıp haddinden fazlasını almayın. Her daim bütjenizi göz önünde bulundurun. Uzun vadede kârli olup, o ayı zor bitirmenize yol açacak bir alışverişden vazgeçmeniz daha uygun olur. Bütjeniz yeterli ise ve sözkonusu olan gıda veya bakım ürünleri ise, son kullanma tarihine bakmayı ihmal etmeyin.

Alışveriş ânında etiketleri muhakkak okuyun. Paket fiyatının yanı sıra, kilo veya litre fiyatları mevcut. Kaliteden ödün vermeden, kilo veya litre fiyatı en uygun malzemelere yönelin. Ambalajın rengi veya üzerindeki markası ürünün kalitesinden daha önemli olmamalı.

Alışveriş listenizin dışına çıkmayın. Zorluk yaşadığınız anda, « Bu kadar şeyden bütjemiz sarsılmaz » demek yerine, « Buna gerçekten ihtiyacım var mı ? » sorusunu kendinize sorun ve kendinizi sınırlandırın. Burada size yardımcı olacak bir ipucu : bütün mağazayı dolaşmamaktır ; alışveriş listenizde olanları alacak yerlerle yetinin. Aksi halde sunî ihtiyaçlar üretme ihtimaliniz artacaktır.

3. Alışveriş Sonrasında
Alışveriş sonrasında 3 soruya cevap vermeniz gerekir :
– Aldıklarım belirlediğim bütjeye uygun mu ?
– Sadece ihtiyacım olan şeyleri mi aldım ?
– Bir daha ki sefere nelere dikkat etmem gerekir ?
Ve bunlara verdiğiniz cevaplara göre bir sonraki alışverişte izleyeceğiniz yolu belirleyebilirsiniz.

Sonsöz olarak, şunu söyleyebiliriz : gıda, giyim-kuşam, eşya, ev veya araba gibi para harcamayı gerektiren bütün hususlarda ihtiyaç çerçevesini gözetmek gerekir. O ay elinizde fazla para varsa, ihtiyaç dâhilinde harcamalara devam etmek gerekir. Öyle ya, beklenmedik olaylara karşı bir bütçe gerekir. Hatta, kısıtlı bir bütje ile dâhi olsa, birikim yapabilmek bir ayrıcalıktır. İktisat; cimrilik değildir, hesabını bilmektir.

Hedefimiz, kendimize yetecek kadarı ile mutlu olmaktır. Çünkü kanaatsız insan, zengin olsa da fakirlik duygusu yaşar ve ne kadar mal edinse de, tatmin olmak için her zaman daha fazlasını ister. Asıl zenginlik, gözü tok olmaktır. Daha fazla eşya ile doyuma ulaşılmaz ; aksine, standart yükselmiş olur ve doyuma ulaşmak için daha fazla çalışmak ve daha fazla harcamak gerekir. Yani, bu kısır döngünün sonu gelmez.

Unutmayalım, eşya bizim hizmetimizde olmalı. Eğer eşyanın hizmetindeysek, bir sorun söz konusu.

Nilgün ERYILMAZ

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s