Kalıcı ve etkileyici eğitimin esasları


Eğitim, bir yetişme ve yetiştirme faaliyetidir. Bu faaliyet, aile ortamında başlar okulda gelişir.  Bizdeki “aile içi eğitim” yeterince gelişmediğinden çocuklarımızın eğitimini hep başkalarına havale etmeyi alışkanlık haline getirmişiz. Bunun içinde çocuğumuzun eğitim çağı geldiğinde, “eti senin kemiği benim” deyip çocuğumuzu başkalarına havale ederiz. Havale etme kolaycılığına alıştığımızdan bu güne kadar hep bu mantıkla hareket etmişiz.

Bizdeki eğitim sistemi hala oturmadığından insan yetiştirmede ciddi anlamda sıkıntılar yaşıyoruz. Var olan eğitim sistemi, “politik ve ideolojik” saplantılar içerisinde olduğundan ebeveynler olarak ciddi sıkıntılar yaşıyoruz.  İnsan yetiştirilmesinde, eğitimcilerden daha çok “politikacıların” öne çıktığını görmek insanı kahrediyor.

“İdeal insan” yetiştirme faaliyeti giderek kayboluyor.  Geri kalmış ülkelerde korkunç bir alışkanlık vardır. Kendi “ideolojileri” ve “politik çıkarları” doğrultusunda eğitim sistemini kullanarak amaçlarına ulaşacakları umudu yaygındır.  Türkiye’de, maalesef bu umuda kapılanların başında yer alıyor.  [Yıllar] boyunca en çok değiştirilen ve “tahrip edilen” kurumlardan biri olan eğitim sistemimiz bu uğurda kurban edilmiştir.  Şimdi de, bunun bedelini çok ağır bir şekilde ödüyoruz. Hem de masum çocuklarımızı öne sürerek ödüyoruz.

Dünyanın her tarafında “bilim ve teknoloji” hızlı bir şekilde gelişiyor ve de yaygınlaşıyor. Bunun neticesinde de, sistemler değişiyor.  Çok yakın bir zamanda,” eğitim anlayışı” da değişecektir. Kurum ve kuruluşlar yerine “kişiye endeksli eğitim anlayışı” hakim olacaktır.  Kişinin “bilgi ve becerisi” doğrultusunda, farklı ve yaygın sistemler devreye girecektir. Belki de çok yakın bir zamanda şimdiki okul binalarının yerini “okulsuz eğitim sistemleri” alacaktır.  Batıda bunun uygulamaları vardır. “Kitle iletişimin” hakim olduğu bir dünyada, günün birinde bizde de elbette olacaktır.

Tüm Olumsuzluklara Rağmen…

Eğitim sistemimizdeki tüm olumsuzluklara rağmen, yine de her koşullarda yapılabilecek çok şeyler vardır. Anne ve babalar, başta “okul öncesi” olmak üzere, “yaz tatillerini ” rahatlıkla değerlendirebilirler. Bunu yapmaya da mecburdurlar. Çünkü, “şu anki eğitim sistemi insanı eğitmiyor, adeta öğütüyor.”  Bunun farkına varan aileler, ebeveynler, kurumlar, kuruluşlar eğitimle ilgili arayışlara girdiler. Herkes kendi çapında bir şeyler yapıyor ama, “kalıcı ve etkileyici” olup olmadığını da pek önemsemiyor.  Çocuk eğitiminde önemli olan bilinçli hareket etmek ve “kalıcı eğitimin yöntemlerini” bilmektir. Bu yazımızda bunu anlatmaya çalışacağız.

Şimdi, insan yetiştirme faaliyetinde, eğitimcilerin tespit ettikleri “ana metodlan” sıralayabiliriz.

1. Okuma zevki

Okutmak marifet değil. Kendi isteği ve iradesi doğrultusunda okuma zevkini aşılayabilmek önemli. Bunun için de, okutmaya başlatmadan önce, okuma isteğini zevk haline getirtmek esastır.

2. Sanat zevki

Çocuğumuza okuma yazma öğretmeden önce bunun zevkini tattırmalıyız. Bu zevki tadan “idealist insan” olur. Zevkle okuduğu için de eninde sonunda bir meslek sahibi olacaktır.

Mesleğini hakkıyla yapabilmek için de, sanat ruhlu olması gerekiyor.  Çünkü, “Sanat ruhlu insanlar, yaptıkları işleri başkalarına beğendirme duygusunu taşırlar.”

3. Düşünme ve anlama zevki

Kendi iradesiyle okumayan elbette okuduğunu anlayamaz.  Bir çok şey zorla olabilir, ancak okuma faaliyetinin zorla olması mümkün değildir.

Düşünen ve düşündüğünden zevk alabilen insan liretken olur.  Bunun için de vereceğimiz eğitim sisteminin esası, insanı düşündürmeye ve araştırmaya yönelik olmalıdır.

Bizim eğitim sistemimizin “ezberciliğe” dayanması boşuna değildir.  Diplomalı insanlar isteniyor ama, düşünen araştıran ve soru soran insanlar istenmiyor. Bunun yerine “güdülen ve sürülen” insanlar isteniyor…

4. İdeale yönlendirme zevki

İdeali olmayan insan ne kendine ne de topluma faydası olur.

Eğitimde yaşadığımız en büyük eksikliklerin başında bu sorun geliyor. Toplumunu seven, halkını seven ideal insan yetişmiyor.

Nasıl yetişsin ki?  İstikbal umudu olmayan bir ülkede, insanlar neyin idealiyle okusun?

5. Topluma hizmet etme zevki

En çok ihtiyacımız olan ana ilkelerden biri de, topluma hizmet etme zevkinin verilme duygusudur. Bu duygu günümüzde göz ardı ediliyor. Bunun yerine menfaatçılık ve çıkarcılık aşılanıyor. Bu anlayışta insanları “egoist” yapıyor.

Yeni nesle topluma hizmet vermenin çok zor olduğu bir dönemi yaşıyoruz..Türkiye, yolsuzluklarla, rüşvetçilerle, soyguncularla, istismarcılarla, yalancılarla, hırsızlarla çalkalanırken, topluma hizmet etme zevki vermek ne kadar inandırıcı olur? Yukarda belirttiğimiz gibi, tüm olumsuzluklara ve karamsar tablolara rağmen yinede her dönemde yapılacak şeyler her zaman vardır.

6. Boş zamanları değerlendirme zevki

Eğitim çağındaki insanların boş vakitlerini, “yararlı şeylerle” dolduramazsanız, başkaları “zararlı şeylerle” doldururlar.

Bu faaliyet öyle sanıldığı kadar kolay bir şey değildir. Tamamıyla ekonomik imkânlara ve yatırımlara yönelik olmakla birlikte, “idealist ve inançlı eğitimcilerin” de olması gerekiyor.

7. Hobi kazanma zevki

Başarılı ve üretken insanlar, bir işle yetinmezler. Yaptıkları işler yanında başka hobileri de vardır. Bir yönetici, pek ala elektronik cihazlarla da uğraşabilir. Bir doktor, pek ala sporcu olabilir. Bir mühendis, pek ala yazar olabilir.  İnsanların meslekleri yanında, başka işleri de hobi edinmeleri “ara eleman” ihtiyacını giderir. Ufak tefek tamiratlar ve beceriler, insanları aranır duruma getirir ..

Sonuç Olarak…

Yaz sezonlarında birçok kurumlar, hatta medya kuruluşları çocukların eğitimiyle ilgili çeşitli etkinlikler yapmaktadırlar. Eğer bu etkinlikler yukarda sıraladığımız 7 ana kuralı kapsamıyorsa “kalıcı ve etkileyici” olmayabilir.  Çocuklarımıza tatillerde ve yaz aylarında eğitim verirken “nasıl ve ne şekilde eğitim vereceğimiz” bilmezsek boşuna vakit kaybetmiş oluruz.

Mustafa Topaloğlu

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s