Sözleriniz Boşanmaya Sebep Olabilir


Sözleriniz boşanmaya sebep olabilir

Evlilik Efendimiz’in belirttiği üzere şakası olmayan bir kurumdur. Bu nedenle eşimize karşı kullandığımız sözleri özenle seçmeliyiz. Zira gayri ihtiyari sarf ettiğimiz kelimelerle farkında olmadan nikahımızı iptal etmiş olabiliriz.

Dini günlük hayatın dışında sayan çağımız insanı, kimi zaman söylediklerinin kendisini nereye getireceği bilmiyor. Oysa büyüklerimiz “Söz ola kese savaşı, söz ola kestire başı” diyerek önemli bir gerçeğe işaret etmişler. Evet, kimi sözler vardır ki, bir anda savaşları sona erdirir, kimileri de tedavisi imkansız yaralar açar. Sözlerimiz evliliğimizi de etkiler. Zira evlilik çok ciddi ve son derece nazik bir konudur. Kuruluşunun inceliği kadar devamı da özen ister. Sağlıklı bir şekilde devam edebilmesi ise eşlerin gerek fiillerinde gerekse sözlerinde birbirlerine karşı saygılı ve duyarlı olmalarına bağlıdır. Bu hassasiyetin yitirilmesi, aile kurumunun zedelenmesine ve hatta yıkımına neden olabilir.

Ebette, aile içerisinde hayatın zorluklarıyla mücadele etme sürecinde, sıkıntılı zor günler, kırgınlıklar, dargınlıklar olabilir. Bunlar yemeğin tuzu biberi gibidir. Ama bu tür hadiselerin hiçbiri, erkeğin hanımını, aile bireyi olmaktan çıkarması anlamına gelen, yani onun kendisi için bir eş olamayacağını ifade eden fiil ve sözler olmamalıdır. Bu iradenin meydana gelmesi, eşler arasında ilişkinin sona erişinin ifadesidir. Buna dini literatürde talâk yani boşama diyoruz.

Şaka yapayım derken…

Eşlerin birbirinden boşanmalarına neden olan pek çok sebep vardır ancak, belki en önemlisi ve hayatta en sık karşılaşılanı sözle yapılan boşamadır. Sözlü boşama bazen kasıtlı yani bilerek olduğu gibi bazen de şaka niyetine, korkutmak için veya alışkanlık haline geldiğinden, “Dedem nineme kızdığında böyle derdi” gibi sözlerden kaynaklanmaktadır. Bu tür hatalara kesinlikle düşülmemelidir. Çünkü boşamanın şakası da ciddisi de birdir.

Nitekim İmam Azam ile İmam Şafiî’ye göre, bir şahıs, şaka yoluyla karısını boşasa, boşama gerçekleşmiş olur. Çünkü aile ocağı şakayla oynanacak basitlikte bir kurum değildir. Alimler Efendimiz’in “Üç şeyin şakası yoktur, şakası da ciddidir…” hadisinden boşamanın da şakası olmayacağı hükmünü çıkarmışlardır.

Boşanmaya sebep olan sözler

Boşamada, söylenişleri bakımından iki türlü ifade kullanılır. Bunlardan biri sarih dediğimiz açık anlamlı sözle boşama, diğeri de kinayeli sözlerle boşamadır. “Sarih (Açık) anlamlı sözlerle boşama” anlamı açık olarak anlaşılan ve insanlar arasında örfen çoğunlukla karı-kocanın boşanmasında kullanılan sözcüklerle yapılan boşamadır. Bu tür kelimeler, gayet açık ve net bir şekilde boşanma anlamı içerdiği için, niyete ve beraberinde başka bir söze gerek kalmaz.

“Sen boşsun, seni boşadım, seni boşamam üzerime borç oldu, sen salıverilmişsin, sen bana haramsın, seni kendime haram kıldım, seni boşamak üzerime farz oldu, sen benim gözümde boşsun, sen buradan Mekke’ye kadar boşsun, sen bana namahrem oldun, helalim bana haram olsun…” gibi sözler boşamada kullanılan açık kelimelerdir. Bu ifadelerin sayısını çoğaltmak mümkündür. Burada ölçü, halk arasında kullanımıyla boşanma ifadesi olduğu bilinen ve anlaşılan kelimelerin tamamıdır.

Hem boşama hem de başka bir anlam ifade eden sözcüklere ise “kinayeli boşama sözcükleri” denir. Bu çeşit sözlerle yapılan boşama, ya boşama niyetinin bulunması ya da içinde bulunulan durumun boşanmaya dalalet etmesiyle geçerli olur. Şu sözlerle yapılan boşamalar, kinayeli sözlerle yapılan boşama sınıfına girer: “Seninle ilişiğim kalmadı, evi terk et, iddetini bekle, senden ayrıldım, seni terk ettim, seni serbest bıraktım, artık aramızda nikah yoktur, git başkasıyla evlen…” Bütün bu sözlerin boşama veya başka bir anlama gelme ihtimali de vardır. Genelde kinayeli sözlerle yapılan boşamalarda niyete bakılır, eğer niyette boşama kastı var ise boşama gerçekleşir. Koca bu gibi sözcükleri kullandıktan sonra “Boşamayı kastetmemiştim” dese, yalnız Allah ile kendi arasında olmak üzere diyaneten tasdik edilir. Yani kendi vicdani kanaati ile baş başa bırakılır. Ancak şu da var ki, pek çok kinayeli sözden gerçek boşama manası da anlaşılabilmektedir.

Dilin, coğrafi bölgelerin ve buna bağlı olarak lehçelerin, örflerin, adetlerin farklılıkları, sebebiyle pek çok boşama kelimesinden bahsetmek mümkündür. Mesela bir kişi hanımına, onun bazı azalarını telaffuz ederek ama bütün bedenini kastederek, “Sen boşsun, boynun boş olsun, ruhun boş olsun, elin-ayağın boş olsun…” gibi kelimeler söylerse boşama gerçekleşir.

Aynı şekilde, “Birden ona kadar, birden yüze kadar boşsun, birden üçe kadar boşsun” gibi sayı ifadeleri kullanarak ve “Sen eve girersen boşsun, Ankara’ya gidersen boşsun, güneş doğunca boşsun, Ramazan ayı girince boşsun, Perşembe günü boşsun” gibi zamana veya mekana bağlı boşamalar da şartlar yerine geldiğinde gerçekleşir. Ayrıca, “yıldızlar sayısınca boşsun, kumların sayısınca boşsun, boşamaların en büyüğü ile boşsun, milyonlarca kez boşsun…” gibi sözlerle de boşama gerçekleşir…

Nikahta üç bağ var

Nikahta eşler birbirine sevgi, saygı ve sorumluluktan oluşan üç katlı nikah bağı ile bağlanmıştır. Birinci boşamada sevgi bağı koparılmış olur, evlilik geride kalan saygı ve sorumluluk bağıyla yine devam edebilir. İkinci boşamada ise saygı bağı koparılmış olur, kadın isterse devam edilir. Üçüncü boşamada ise sorumluluk bağı da koparılmış olduğundan artık tarafları tutacak bir bağ kalmamış, evlilik bitmiş, ayrılık kesinleşmiş olur. Boşanmış olan kadın başka biriyle yaptığı evlilikten boşanmadıkça artık geriye dönemez.

Aile değerlerini kaybeden toplumlar özünü kaybeder. Bu yapıyı dinamik ve sağlam tutmanın en güzel yollarından biri, aile bireyleri arasındaki iletişimi diri tutmaktır. Bunun yolu da kalıcı muhabbettir. Nitekim Rasulullah (s.a.v) Efendimiz bir hadis-i şeriflerinde, “Erkek hanımına, hanım da beyine sevgiyle baktıklarında Cenab-ı Hak da onlara rahmet nazarıyla bakar. Eşi hanımının elinden tuttuğunda ise, her ikisinin günahları parmaklarının arasından dökülür gider” buyurur. (Süyûtî, Câmiü’s-Sağîr)

Hüseyin Okur
Semerkand Aile

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s