Özellikle La Fontain gibi bazı masalcıların eserlerinde kimi hayvanların olumsuz özelliklere sahip olduğunu okuruz. Mesela tilkiler kurnazdır, ağustos böcekleri tembeldir, ayılar aptaldır, kargalar saftır. Masal bile olsa insanların akıllarında bu hayvanlar hep o özelliklerle anılırlar. Büyük küçük herkes gördükleri bir hayvana o gözle bakmaya başlar. Her yaratılanın belli bir vazifeyle görevlendirildiğini ve insan aklının alamayacağı kusursuz sistemlerle yaratıldığı göz ardı edilir.

Devamlı şefkat bekleyen tavırlarıyla, yumuşacık tüyleriyle kedileri sevmeyen yoktur herhalde. Yemek istiyorsa, sevilmeye ihtiyacı varsa ya da oyun oynamaya çalışıyorsa usulcacık yaklaşır incecik sesiyle miyavlayıp bütün dikkati üzerine çeker.Ama işi bittikten sonra yine bildiğini yapar. Asla minnet hissetmez. Asaletine toz kondurmaz. Bir kediye hiçbir zaman, “Koş kızım şu kemiği yakala!” diyemezsiniz. Umursamaz bir bakış atıverir ve salına salına uzaklaşır.

Kızım küçükken böceklerden çok korktuğu için karıncaların, sineklerin bizim kardeşimiz olduğunu, onları bir kardeş gibi sevmemiz gerektiğini anlatmıştık.Okul çağına gelip de “gerçekleri” öğrenmeye başlayana kadar, halılarımızın üzerinde harıl harıl çalışan karıncaları, uçuşan sinekleri “böcek kardeş” diye sever, ellerini uzatıp okşamak isterdi.

İnsanı yeryüzünün halifesi olarak ilan etmişti. Şimdi, yeryüzünün her yanından, “Ey halife! Bize niye iyi bakmadın!” nidaları yükseliyor. Yapmamız gereken çok basit bir şey var: İsraf etmemek. Küçük kızımın dediği gibi kardeşlerimize zulmetmekten vazgeçmek. İsraftan kaçmak için yaptığımız her şey, zerre kadar iyiliğin karşılığının verileceği ve zerre kadar kötülüğün hesabının sorulacağı yerde, ferahlamamıza vesile olacaktır.Mehmet Paksu

Yarasalar, çoğumuz için karanlık şatolarda uçuşan insanın tüylerini ürperten esrarengiz yaratıklardır. Küçük kızınızla yazlığınızın bahçesinde otururken yanınızdan masum bir yarasa geçse, ufaklık hemen çığlığı basar.Halbuki yanınızdan geçen bir muhabbet kuşu ne kadar dehşet vericiyse yarasa da o kadar korkunçtur. Büyük küçük her insanın yarasaları “insanın kanını emen vampirler” gibi değerlendirmesinin tek sebebi, gerilim filmlerinin ve masalların onlardan korkmamız gerektiğini öğretmesidir.

Balkonunuzda, çatınızda veya evinizin gizli kalan herhangi bir köşesinde, belki siz farkına bile varmadan aylarca misafiriniz olabilirler.Hatta misafirden de öte, kırk yıllık evleriymiş gibi sahip çıkar, yuvalarını kurarlar, iyiden iyiye yerleşirler. Her sabah işe gidip akşam evine dönen memurlar gibi gün boyu uzaklara gidip yiyecek arar, akşama doğru ise balkonumuzun kenarına inşa ettikleri huzurlu yuvalarında yavrularıyla yemeklerini yerler.

Bir çiçeği kokladığımızda, o kokuyu almamızı sağlayan sebep o nesnenin etrafa yaydığı koku molekülleridir. Bu moleküller havada yüzüp burnumuza ulaşan uçucu kimyasallardır.Burnumuzun arkasındaki nazal bölümlerde özel sinir hücreleri bulunur. Bu hücreler havayla sürekli temas halindedir. Sahip oldukları tüy şeklindeki çıkıntılar sayesinde kokuyu daha iyi algılarlar. Koku molekülü önce bu çıkıntılara tutunur, ardından sinir hücrelerine ulaşır ve sonuç olarak biz koku alırız.

Lama özgür bir hayvandır. Aslında yabanidir, sonradan evcilleştirilmiştir. Fakat ne kadar evcilleşmiş olursa olsun, bağımsızlığından en küçük bir fedakârlık yapmaz.Verilen görevi harfiyen yerine getirir, hiç reddetmez. Bu yoldan onu hiçbir kuvvet döndüremez. Bu yönüyle çok farklı bir özellikte ve dizaynda yaratılmıştır.

Çocuklar bu sevimli hayvanı çok severler. Avrupa hayvanat bahçelerinde gezinen çocuklar, kafeslerdeki bütün hayvanlara takılırlar, oynarlar, önüne bir şeyler atarlar, ağzına ot ve yiyecek verirler. Fakat lamaların yanına gelince kendilerine âdeta çeki düzen verirler, çünkü lamanın şakası yoktur. Çok alıngandır, canını sıkarsanız bunu hiç affetmez. Yüzüne ters ters bakanın, hakaret edenin suratına derhal tükürür. Üstelik lamanın tükürüğü son derece berbat ve yapışkan bir maddedir. Geviş getiren bir hayvan olduğu için lamanın midesinde, kendine has bir maddeden feci bir koku da yayılır. Lamanın iyi bir nişancı olduğunu da unutmamak gerekir. Tükürüğünü hasmının tam yüzünün ortasına yapıştıracağından kimsenin şüphesi olmasın.Tüyleri koyun tüyü gibi, bacakları geyik bacağı gibi, huyları ise katır gibi inatçıdır lamaların… Başı, başını tutuşu ve sallana sallana yürüyüşü ise tıpkı bir deveye benzer. Güney Amerika Kızılderilileri, lamaları, tıpkı bir insan gibi, ruh ve zekaya sahip birer yaratık olarak kabul ederler.

Taklit denince daha çok akla maymun gelir. Biraz da özel eğitimden geçmiş sirk hayvanları düşünülür.Fakat ağaç aralarında uçuşup duran bir çekirgenin taklit yapacağı, bir başka canlıyı taklit edeceği pek görülmez.

Bu çekirge başka çekirgedir. Cırcır böceğine benzer biraz. Bu çekirgelerin kanatları, damarları ve üstlerindeki diğer şekillerle tam anlamıyla bir yaprak görüntüsünü andırır. İp incecik bacakları ise ağaç gövdesine ve ağaç dallarına benzer. Her canlı gibi taklitçi çekirgenin düşmanları da az değildir. Yarasa ve kuşlardan, yılan ve çayır farelerine kadar, keskin görüşü olan çok sayıda düşmanı vardır. Savunma taktikleri ise oldukça gelişmiştir, biraz da korkutucudur.Düşmanı için kullandığı “korkutma gösterileri”, saldıran hayvanın uzun bir süre duraksamasına sebep olur. Bu sırada çekirgeler, kaçıp uzaklaşabilecekleri kadar zaman kazanmış olurlar. Çekirge savunmaya geçtikleri esnada yaban arılarını en ince ayrıntısına kadar taklit ederler. Gerçek yaban arılarından bir farkları varsa, o da iğnelerinin olmamasıdır. Saldırganları sokup zehirleyemezler. Zar yapılı kanatları, hatta duruşları bile gerçek yaban arılarından farksızdır.

Geçen sene Haziran ayıydı. Sapanca gölünün kenarında bir dostumuzun bahçesindeyiz. Yatsı sonrası. Ay ışığı altında çaylarımızı yudumlarken küçük kızım da yanımda oturuyor. “Baba bak, bak! Bu ne böyle! Küçük bir şey yanıp sönüyor…”“Ateş böceği kızım” dedim. “Bazı yörelerde yıldız böceği de derler.” Zavallı böcek karanlığı kendisinin deldiğini, çevreyi aydınlattığını sanır. Oysa ışığı kendine bile zor yeter.

Kolibri adı ile de bilinen sinek kuşlarının en önemli özelliklerinin biri, en harika uçakları bile kıskandıracak mükemmellikteki uçuşlarıdır.Bu kuşlar, kanatlarını saniyede en az altmış kez olmak üzere “sekiz rakamı” şeklinde çırparak havada asılı kalır ve vücutlarını hiç oynatmadan çiçek özlerini emmeye koyulurlar. Ancak bu kuşlar uçmaya başladıklarında, onları takip edebilmeniz mümkün değildir. Bir ok gibi yerlerinden fırlar, istedikleri anda havada durabilir ve bir anda geri dönebilirler. Böyle bir manevra kabiliyeti ile donatıldıklarından hayran kalmamak elde değildir.

Uçmak, havada kalmak veya ani hava dalışları yapmak; zannedildiğinden de zor bir iştir ama bu mucizevi işleri gayet rahat yaparlar. Bu yüzden sinek kuşlarının son derece güçlü bir vücuda ve kalbe sahip olmaları gerekir. Uçuş yaparken kalpleri dakikada 1200 kere atar. Birçok sinek kuşu, ilkbahar geldiğinde, yeni yuva kuracakları sıcak yerlere göç ederler. Yazı Alaska’da geçiren bir kolibri, havalar soğuduğunda yazlığına taşınır. Belki şaşıracaksınız ama bu yazlıklardan biri de 4320 km. uzaklıktaki Meksika’dır.Sinek kuşu bu yola her sene üşenmeden gider, görevi tamamlayınca döner. Bu kadar uzak bir mesafeyi kat ederken herhangi bir alet de kullanmaz. Kullandığı bir şey varsa, o da Rabbinin genlerine yerleştirdiği özellikler…

Tuna balıklarının saatteki hızları ortalama 8 kilometredir. Fakat bazı durumlarda birkaç saatte 72 kilometre hıza kadar çıkabilirler.Tuna balıkları sürekli yüzerler, hiç dinlenmezler. Başka hiçbir kemikli balık açık denizde bu kadar geniş çapta yer değiştirmez. Bunun nedeni köpekbalıklarında da olduğu gibi Tuna balıklarında da onları su üstünde tutan gaz kesesinin bulunmamasıdır. Bu nedenle batmamak için sürekli yüzmek zorundadırlar. Yapılan araştırmalar bu balığın ortalama 50 günde 8.000 kilometrenin üzerinde bir mesafe katettiğini göstermiştir. Su, havadan 800 kez daha yoğundur. Bu yüzden suda hareket son derece zor dur. Hiç durmadan yüzen Tuna balıkları da bu sebeple çok fazla besine ihtiyaç duyarlar. Günlük olarak vücut ağırlıklarının onda biri kadar besin tüketirler. Denizin o uçsuz bucaksız derinliklerinde ve genişliklerinde gezip dolaşan, hayatını sürdüren bu balıklar hiçbir zaman yiyecek sıkıntısı çekmezler. Bu açıdan aç kalma diye bir dertleri de yoktur. Sadece Tuna balıkları değil, bütün balık türleri ve deniz canlıları üstelik hep de semizdirler. O tuzlu ve acı suda ne bulurlar, ne yerler? Bu olaya ne akıl erer, ne ilmin doyurucu bir izahı vardır.

Kurak geçecek gibi bir yazın başında iken aklıma koalalar geldi birden bire… Koala ilginç bir hayvan. “Hiç su içmez desek” yerinde bir sözdür bunlar için… Adını da bu özelliğinden dolayı almış.Avustralya yerli halkı Abarjunlerin dilinde koala “asla içmeyen” demektir. Koala, yavrusunu hiç yere koymadan, bir yıl boyu sırtında taşıyan sevimli bir ayıcıktır. Ana vatanı Avustralya’nın okaliptüs ormanlarıdır.

Kâinat uçsuz bucaksız büyüklükte ve bir yandan da tahmin edemeyeceğimiz kadar küçük boyutlarda… Trilyonlarca kilometre yarıçapa sahip galaksilerden, milimetrenin yüzde biri kadar hacme sahip canlılara kadar her varlık kainat evinin birer odası…Her odada insanı hayretten hayrete düşüren faaliyetler yapılıyor, akıl almaz sanatlara imza atılıyor.

Kısa bir süre sonra, tırtıl çiçekten kanatlarını takınmış, zarafet sembolü bir kelebeğe dönüşerek kainatın güzelliğine güzellik takmak için kanat çırpmaya başlar. Bir çiçekten diğerine konup raks ederek insanoğluna birbirinden güzel manzaralar hediye eder. Ebedler ülkesinden yansıyan minik bir tablo gibi.Mehmet Paksu

Küre, ısınmaya devam ederken, bizim için de zor günler ardı ardına geliyor. Yağmurlar azaldı, kimi yerlerde kuraklık baş gösterdi.Havalar dayanılmaz derecede sıcak. Geceleri uyumakta zorlanıyoruz, gündüzleri ise rahatça çalışma imkanını bulamıyoruz.Aslında ne kadar ilginç değil mi? Bizim gibi dünyalara hükmedebilecek kadar güçlü insanlar, hava sıcaklığının birkaç derece yükselmesi karşısında boynumuz bükülüyor, bir yerde çaresiz kalıyoruz. Hafif bir serinlik için elimizden gelen yolları deniyoruz. Bu dünyada sadece biz yaşamıyoruz. Başka varlıklar da hayatlarını devam ettiriyor. Bazılarına yaşadıkları iklime göre farklı özellikler verilmiş.

Bugünlerde mutfak tezgâhı üzerinde, kanepenin altında, fayansların üzerinde toplantı halinde, “şu pirinç tanesini nasıl taşıyalım arkadaşlar” konulu bir görüşme yapan karıncaları rahatlıkla gözlemleyebilirsiniz.Kaçıncı katta oturursanız oturun, yere düşürdüğünüz en ufak bir taneyi, sanki telefonla haber verilmiş gibi, hemen hissedip yerden kaldırmak için koşturan karıncalar inanılmaz bir koku hassasiyetine sahiptirler. Nimete olan saygılarının akıl ve şuur sahibi biz insanlardan çok daha yüksek düzeyde olduğu şüphe götürmez bir gerçektir. Genel olarak karınca deyince aklımıza gelen “tane taşıyıcısı” özelliklerinin dışında karıncaların başka bir özellikleri vardır ki, gerçekten insanı hayrete düşürürler. Karıncalar, belli bir arazinin üzerine bıraktığınızda birer “depreme dayanıklılık testi” gibi işlerler.